مدت زمان زیادی نیست که فن آوری اطلاعات وارد کشورمان شده است. اما در همین مدت کم تعداد شرکت ها و افرادی که اقدام به تهیه برنامه و تدوین سیستم برای استفاده از این تکنولوژی کرده اند بسیار زیاد است. در این میان حتی بعضی ار شرکت ها تبدیل به شرکت های نسبتا بزرگ با تعدد کارکنان شده اند. اما واقعا این تکنولوژی تا چه  حد به کمک سایر شرکت ها و موسسات آمده است؟ با این همه تنوع در انواع و اقسام نرم افزار ها کدام یک واقعا گره گشای مشکل شرکت ها شده اند؟

پاسخ دقیق به این سوال نیاز به تحقیقات زیادی دارد که یکی از برنامه های آینده نگر شرکت نارس جمع آوری اطلاعات مربوط به همین سوال است. اما جواب این سوال را از طریق دیگر هم می توان حدس زد. کدام یک از این دو جمله استراتژی شرکت های تولید کننده نرم افزار را بیان می کند. الف) " ما باید به حداکثر سود ممکن برسیم و در این راه یکی از ابزارهای ما ایجاد رضایت در مشتریان ماست " ب) " ما باید میزان رضایت  مشتریان خود را در حداکثر سطح  ممکن نگه داریم. یکی از نتایج مثبت این عمل افزایش در سود ما خواهد بود"

براستی کدام یک از این دو جمله استراتژی شرکت های ارائه کننده خدمات IT است. خودتان قضاوت کنید؟

*

نارس طی چند سال تجربه خود در زمینه توسعه فن آوری اطلاعات در ایران و مشاوره  با شرکت های مختلف که مشتریان یا فروشندگان این گونه خدمات هستند به موارد و مشکلات زیر در طراحی و ساخت سیستم ها بطور اعم و نرم افزار به طور اخص پی برده است.

• مهم ترین مشکل و بزرگترین مشکل در شناخت هدف است. اکثر طراحان به جای اینکه به هدف کلی فعالیت بیاندیشند فقط به مکانیزاسیون یک فعالیت بسنده می کنند. و در این راه برای نمایش قدرت و تسلط خود تا حد ممکن به آرایش و زرق و برق سازه خود می پردازند سوای اینکه آیا اصلا این کار باید ماشینی شود یا خیر

• مشکل بعدی در درک روابط انسان با انسان و انسان با ماشین است. در اکثر سیستم ها نگرشی ماشینی بر کاربر به شکل تخصصی شدن و محدود شدن (کنترل شدن) کاربر وجود دارد. این در برابر آموزه های انسانی افزایش اختیار و مسئولیت و کارایی قرار دارد

• مشکل مهم دیگر تهیه یک سیستم برای تعداد نامحدودی مشتری است. این دقیقا مثل پزشکی است که برای تمام بیماران یک نسخه ثابت می نویسد.

• کپی برداری از نسخه های مشابه غیر ایرانی یک برنامه، یا بکار گیری کورکورانه از آموزه های غیر ایرانی، بدون تحقیق و بررسی و آزمایش و کپی برداری از هم، بدون بررسی نقطه های قوت و ضعف از دیگر مشکلات دامن گیر این صنعت است

• مورد بعدی جزئی نگری و طراحی از پایین به بالا در آنهاست. یعنی اینکه در طراحی سیسیتم ها بیشتر به این شکل عمل می شود که ابتدا ریزترین عملیات طراحی و رفع اشکال می شوند و جزئیات آنها تکمیل و ساخته و پرداخته می شود سپس این واحد های ریز با هم ترکیب شده و یک کل را می سازند

• طراحی ضربتی یک سیستم برای از دست ندادن بازار و در نتیجه بوجود آمدن الگویی ناقص بدلیل نبود زمان کافی جهت استفاده از بازخورها در طراحی و پافشاری بر آن الگو پس از شاخته شدن مشکلات برای حفظ وجاهت از دیگر مشکلات شرکت های توسعه دهنده است

همانطور که می بینید اکثر این مشکلات ناشی از یک مساله است و آن گره خوردگی شدید مدرنیسم با این فن آوری، بخصوص در کشور ماست . متد های آموزش IT در دنیا و به تبع در ایران و علاقه شدید تحصیل کرده های ما به روش های مدرن و در کنار آن مدیریت سنتی مدرن گرای شرکت های خریدار این خدمات عامل اصلی این گره خوردگی است.

این بینش (مدرنیسم) سازمانها را بصورت ماشینی می بیند که همه عوامل عاقلند و تصمیم عاقلانه ای اخذ می کنند که تاثیر این تصمیمات قابل پیشبینی و قابل بازفراوری است. همه تراکنش ها استاندارد شده اند و معنی همه عناصر نامبهم و پایدار است .در حالی که عوامل و عناصر IT در فضای مدرن نمونه عمل کرده و شکل می گیرند، سازمانهایی که این تکنولوژی را به خدمت گرفته اند ممکن است مفعول تغییراتی پویا باشند و در آنها عناصری وجود داشته باشد که دارای مفاهیمی چند گانه یا مبهم باشند، رویدادهایشان درگیر تراکنش های پیچیده گردند یا متشکل از گروه های متنوعی از شرکتها و یا سازمانهایی باشند که در فرهنگ ها یا بازارهای مختلف فعالیت می کنند. به تبع این وضعیت هر نوع بینشی که بخواهد با رفع تنوع ، پیچیدگی چند شکلی و فردگرایی، ایجاد حالتی ساده و یکسان در مکانیسم ها (بطور کل و در اینجا به طور اخص در پروسه های اطلاعاتی) کند در عمل با ساده نگری خود ، خود را در ورطه ای از پیچیدگی و تنوع و نگرش های متفاوت خواهد دید. در حقیقت، هر شخص یا سازمان که بخواهد با ساده نگری به محیط به پیاده سازی سیستمی بپردازد یا سیستمی تک بعدی و ناکارا ارائه خواهد داد یا اینکه سیستم پیاده شده در نهایت بیسار مشکل و پیچیده و غیر قابل کنترل خواهد بود. بر این اساس یک سیستم اطلاعاتی در عین اینکه باید یک پارچگی درونی و قابلیت اتکای خود را حفظ کند، باید آنقدر منعطف باشد که اجازه دهد در هر محیط و در مقابل هر شخصی مطابق باشرایط تغییر کرده و هماهنگ شده و بر اساس لزوم و خواسته انجام شده به منابع خود رجوع کرده و نتیجه ای درخور ارائه دهد.

این ضعف ساختارهای بنا شده بر اساس مدرنیسم در سازه هایی است که به نحوی از انحا با علوم انسانی یا طبیعی در تراکنش اند. اما مشکلات دامنگیر فن آوری اطلاعات در ایران ، علاوه بر این پارادوکس درونی شامل موارد دیگری نیز می شود. ضعف در پیاده سازی همین اصول مدرن در سازه های IT و ضعف در برقرار کردن محیط مدرن مناسب برای اجرایی کردن ساخته ها که خود ناشی از عوامل اجتماعی از قبیل روال ناپذیری مدیران در تمام سطوح و یکدندگی و لجاجت و مقاومت در برابر اصلاحات و نوآوری ها ، وجود تناقض های بزرگ حتی در محیط های کوچک وناشی از تسلط خرده فرهنگ های ناسازگار ، فیزیک و ژنتیک بسیار متفاوت در افراد ، عدمک وجود بازار رقابتی یا بازار متعادل ناشی از اهرم های فشار و ...

پیشنهاد ما برای رفع این چالش استفاده از الگوی زیر به عنوان مبنای طراحی و توسعه تمام سیستم هاست :

در این مدل سیستم اطلاعاتی در بین حلقه ای قرار می گیرد که یکی از عناصر مهم آن جامعه و دیگری فرد است . سیستم اطلاعاتی در جامعه در کنار و در واکنش با عناصری مثل فرهنگ و اقتصاد قراردارد و نتیجه آن در فرد، در کنار عواملی مثل احساسات و عقل و روان به نتیجه ای به نام تصمیم می رسد. بدین ترتیب تعریف سیستم اطلاعاتی عبارت است است جداسازی و تجزیه و تحلیل و ارائه اطلاعات خواسته شده از اطلاعات موجود به مناسب ترین نحو جهت تصمیم گیری انسانی. .پس یک سیستم اطلاعاتی طبیعی سیستمی است که درطراحی و کار آن همه ی عوامل تاثیر گذار لحاظ بوده و در نتیجه دچار پویایی ، گوناگونی ، چند معنایی و چند شکلی است. این وضعیتی است که اصطلاحا به آن  پست مدرن می گوییم.

بر این اساس نارس سرلوحه تمام برنامه های خود قرار داده است

• تحقیق و شناخت دقیق بستر های اجتماعی موجود

• تدوین یک ساختار جایگزین جهت پیاده سازی سیستم های IT مبتنی بر آن

• تدوین روش مدیریتی سازگار با وضعیت موجود و ساختار جدید IT

• فرهنگ سازی و آموزش جهت استفاده بهینه از فن آوری اطلاعات

• کمک و همیاری با سایر شرکت ها و افراد فعال در این زمینه

و در این راه از تمامی شما عزیزان دعوت به همکاری می نماید